Ayasofya M.S. 537 yılında Bizans İmparatoru I. Jüstinyen tarafından İstanbul’un eski şehir merkezine inşa edilmiş. Ancak 6 yıl süren çalışmalar sonucunda tamamlanabilmiş.
Dünyanın 8. harikalarından biri olarak gösterilen Ayasofya sanat tarihi ve mimarlık dünyasının baş yapıtları arasında yer almakta. İlk önce kilise olarak inşa edilen ve daha sonra Osmanlı döneminde cami olarak kullanılan Ayasofya, şimdilerde ise müze olarak hizmet vermekte. 916 yıl baş kilise ve 477 yıl cami olarak, aynı tanrıya inanan iki değişik dinin hizmetinde olduktan sonra Atatürk’ün emriyle müze olarak kullanılmaya başlanmış.
Bazı kaynaklara göre, Bizans tarihçileri ilk Ayasofya’nın İmparator I. Konstantinos zamanında yapıldığını ileri sürmekte. Ahşap çatılı ve Bazilika planlı bu yapı, bir ayaklanma sonucunda yanmış ve bu yapıdan günümüze hiçbir kalıntı ulaşmamış. Daha sonra ikinci kez İmparator II. Theodosius, tarafından yaptırılmış. Fakat bu yapıda 532 Nika ihtilali sırasında yanmış. Ve son olarak İmparator II. Theodosius ilk iki Ayasofya’dan daha büyük bir kilise yaptırmak istemiş ve o dönemin iki ünlü mimarına Miletos’lu İsidoros ve Tralles’i Anthemios’a günümüze kadar ulaşan Ayasofya’yı yaptırmış. Ayasofya’da kullanılmak üzere Anadolu’dan, antik şehir kalıntılarından sütunlar, başlıklar, mermerler ve renkli taşlar İstanbul’a getirilmiş.
55.60 metre yüksekliğinde ve ortalama 31,36 metre çapındaki devrin mucizesi olarak nitelendirilen kubbesi 1,1 metre genişliğinde 40 kaburgaya dayanmış. Yapının ağırlığını 40 tanesi aşağıda 67 tanesi yukarıda olmak üzere 107 sütun taşırken, açılan 40 pencere ile yapının bol ışık alması sağlanmış.
Ayasofya 1935 yılından itibaren müze olarak kullanılıyor. Çok sayıda turist tarafından ziyaret ediliyor.
Ayasofya’nın kuzey batısında, dört köşeli beyaz mermerden oluşan bir direk bulunmakta.


Bu direk yaz ve kış aylarında sürekli olarak terleme özelliği göstermekte. Bu nedenle Terler Direk olarak anılıyor. Temelinde tılsım olduğuna inanılan bu direğe hem Osmanlı’da hem de Bizans döneminde Uğurlu Direk, Ağlayan Direk, Terleyen Direk ve Hızır’ın parmağını soktuğu direk gibi isimler takılmış ve kutsal olarak tanınmış. Kutsal sayılıp ziyaretçilerin dilek için uzun sıralar oluşturduğu delik yanına gelenler sağ baş parmaklarını deliğe sokup merkez noktasından saat ibresi yönünde tam bir tur yapacak şekilde daireyi tamamlama sırasında dileklerini içlerinden geçiriyorlar. Bu sırada baş parmakta nem hissedilirse dileklerinin gerçekleşeceğine inanıyorlar. En çok Terler Direğe rağbet edenler Ayasofya’yı ziyarete gelen turistler. Dilek dilemek için uzun kuyruklar olsa da dilek dilemeden gitmiyorlar. Turistlerin dışında Terler Direğe rağbet eden yabancı devlet adamları da bulunmakta. Bush. Mitterand ve İspanya Kralı Juan Carlos gibi.
1935 yılından itibaren müze olarak kullanılan Ayasofya Müzesi, mimarisi, mozaikleri, ihtişamı, Türk çağı yapıları ve büyüklüğü sebebiyle mimarlık tarihinin günümüze kadar ayakta kalmış en önemli eserleri arasında yer almakta. Ve yüzyıllar boyunca tüm insanlığın dikkatini çekmiş ve hala çekmeye devam ediyor.

Adres: Sultanahmet Meydanı, Sultanahmet Eminönü İstanbul
Telefon: 0 212 528 45 00
Ziyaret Gün ve Saatleri: Pazartesi günleri dışında her gün 09.30-16.30 saatleri arasında açık.
Ayasofya Müzesi ve Galeri Katı Giriş Ücreti: 10 YTL